Planowanie cyfryzacji w firmie wymaga szerszego spojrzenia, pomocna jest wiedza na temat trendów, które będą wpływały na rynek, a także kierunków, które wyznacza polityka Unii Europejskiej w perspektywie kolejnych 10 lat. „Przemysł 4.0. – podejście strategiczne, trendy” było tematem webinarium z cyklu How To? Przemysł 4.0. – technologie, najlepsze praktyki, strategie, realizowanego przez Krajową Izbę Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji w ramach programu Diginno. Więcej informacji o cyklu na stronie https://kigeit.org.pl/diginno-webinary/. Webinarium poprowadził Jarosław Tworóg, wiceprezes KIGEiT. Poniższy artykuł został przygotowany w oparciu o informacje z webinaru.

Przemysł 4.0, inaczej Gospodarka 4.0 lub Europa 4.0 oznacza głębokie zmiany ustroju społeczno-ekonomicznego, sformułowane zarówno w dokumencie Europejski Zielony Ład (European Union Green Deal), jak i w dokumentach dziedzinowych, czyli strategiach przemysłowych, decyzjach, dyrektywach czy rozporządzeniach.

Istotna rola współpracy i komunikacji

Kluczem do Przemysłu 4.0 jest cyfrowa gospodarka. Przedsiębiorstwa bardziej cyfrowe osiągają wyższe marże operacyjne. „Pomysł Unii Europejskiej polega na tym, by tak wykorzystać otoczenie, by przyspieszyć rozwój gospodarczy Unii. Kluczem do osiągnięcia tego celu jest współpraca. Im cywilizacja staje się bardziej skomplikowana, bardziej zaawansowana, tym bardziej złożona staje się współpraca, co oznacza konieczność skuteczniejszej komunikacji. Komunikacja jest źródłem wiedzy, źródłem pomysłów, źródłem właściwym  reakcji we właściwym czasie. KIGEiT (Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji) nawiązuje do tego zagadnienia od co najmniej 5 lat. Temat ten będzie obecny również podczas organizowanego w marcu 2021 FG Time.” – mówi Jarosław Tworóg

Wpływ stanowionego prawa na wytwarzanie i przedsiębiorstwa produkcyjne

Technologie można podzielić na trzy grupy. Do pierwszej zaliczyć można te, które są technologiami informatycznymi transakcyjnymi i takie, które łączą nas ze światem zewnętrznym. Nie są przede wszystkim źródłem informacji lecz są w większym stopniu źródłem określonych działań. Drugie obejmują klasyczne technologie IT, które przetwarzają gromadzone dane na informacje użyteczne. Trzecia to technologie operacyjne związane ze świadczeniem usług, z produkcją i z produktami. Cyfryzacja dotyczy wszystkich trzech obszarów, a Przemysł 4.0 jest niczym innym jak próbą ich konsolidacji. Oznacza to, że polityka gospodarcza, która nas dotyka będzie pojawiać się w najbliższym czasie coraz częściej, w postaci różnego rodzaju aktów prawnych.

Unia Europejska koncentruje się na budowie jednolitego rynku cyfrowego. Na poziomie terytorialnym jednym z najważniejszych zadań jest rozwój infrastruktury ostatniej mili. W przypadku technologii operacyjnych chodzi przede wszystkim o opracowywanie programów, które umożliwią transfer środków publicznych z dziedzin o mniejszej perspektywicznej wartości dodanej do takich, które są bardziej perspektywiczne. Pozwoli to poprawić efektywność działania firm, które mają potencjalnie większe szanse na uzyskiwanie wysokich marż operacyjnych. Wiąże się to z rozbudową narodowych systemów innowacji NIS (National Innovation Systems). Dzięki tej polityce poprawiać się będzie konkurencyjność we wszystkich wspomnianych 3 obszarach technologicznych.

Mamy świadomość tego, że polskie przedsiębiorstwa opóźnione są w różnych aspektach rozwoju technologicznego, ale niewątpliwie są także obszary, które funkcjonują dobrze, takie jak na przykład druk 3D. Nie jesteśmy również najgorsi w systemach bezpieczeństwa cyfrowego, całkiem dobrze czujemy się w zagadnieniach związanych z rozszerzoną rzeczywistością. Natomiast tam gdzie mamy do czynienia z bardziej złożonymi i zintegrowanymi sposobami zastosowań IT czujemy się gorzej – ocenia Jarosław Tworóg

Znaczenie ekologii w transformacji przemysłu

Jarosław Tworóg, wiceprezes KIGEiT

Znaczącą rolę w polityce UE odgrywa ekologia. Od roku 1950 do chwili obecnej zużyliśmy około 90 proc. zasobów paliw kopalnych. Wiązało się to z wprowadzeniem do atmosfery olbrzymiej ilości dwutlenku węgla i innych zanieczyszczeń. Równowagę środowisku ma przywrócić koncepcja Zielonego Ładu. Wdrażając ją przedsiębiorstwo zamienia się w sieć przemysłowego Internetu rzeczy, który łączy w całość technologie operacyjne, IT z systemem cyberfizycznym. Całość ta ma być przystosowana do działania na platformach, które są połączeniem zakładowych, przemysłowych Internetów rzeczy.

DG CONNECT (The Directorate-General for Communications Networks, Content and Technology) jest instytucją Komisji Europejskiej zajmującą się projektowaniem ram prawnych rynku cyfrowego, by sprzyjały działalności gospodarczej i generowało wartość dodaną. Dodatkowo prawo to ma przyczynić się do tego, by nowe produkty mniej oddziaływały na środowisko i powodowały niższą emisję CO2. W ramach tych działań opracowano Administration Shell oraz równolegle przygotowano Product Passport (obraz cyfrowy każdego produktu). Planuje się także śledzenie handlu i produkcji analizując całość obiegu materii,  po to, by w ciągu następnych lat opracować mapę decyzji prawnych związanych z obrotem materii i szkodliwymi odpadami oraz procesami tworzenia zakładów recyclingowych zgodnie z Green Deal. Każde przedsiębiorstwo, które poważnie podchodzi do tego zagadnienia powinno pomyśleć o zatrudnieniu inżyniera IT i technologa, których zadaniem będzie analiza Administration Shell i przygotowanie rozwiązań w jaki sposób, by w przyszłości dążyć do usprawniania procesów na podstawie zbieranych w zakładzie danych.

Decyzje gospodarcze, cyfrowe, środowiskowego i wiele innych prowadzą do transformacji gospodarki zmieniając społeczeństwo w ramach paradygmatów rozwoju. Obecnie rynek reklam kształtowany jest przez psychologię społeczną, w której sukces osobisty każdego człowieka widziany jest przez pryzmat możliwości zakupowych. „Musimy go zmienić w taki sposób, by zachęcać do kupowania mniejszej liczby rzeczy, ale lepszych. W procesie tym chodzi o utrzymanie rozwoju gospodarczego poprzez zmianę modeli biznesowych po to, by konsument kupował produkty na dłużej i by były one lepszej jakości. Oznacza to zmianę w strukturze reklamy, marketingu, projektowania produktu wymuszoną aktami prawnymi” – wyjaśnia Jarosław Tworóg.

Zmienią się także konstrukcje i materiały służące do wyrobu oraz sposób informowania o nich. Zmienią się wreszcie technologie, którymi są one produkowane. Czeka nas okres rozkwitu, bo oto wreszcie zmienia się scena i po okresie, w którym królował Internet i jego przestrzeń, pojawia się przemysł 4.0 – nowy Internet i sposób produkowania rzeczy materialnych łączący produkcjię cyfrową i materialną – podsumowuje Jarosław Tworóg

Webinaria „How to? Przemysł 4.0. – technologie, najlepsze praktyki, strategie” są częścią programu Diginno mającego na celu przyspieszenie cyfryzacji firm produkcyjnych. Więcej informacji o programie: https://kigeit.org.pl/diginno/

O Krajowej Izbie Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

KIGEiT powstała w 1992 roku i działa na podstawie ustawy o izbach gospodarczych. Jest organizacją typu not-for-profit, zrzeszającą grupę podmiotów gospodarczych zajmujących się produkcją, handlem, usługami lub pracami naukowo-badawczymi w zakresie lub na rzecz elektroniki, telekomunikacji, informatyki, teleinformatyki, energetyki, elektrotechniki, automatyki przemysłowej, a także audiowizualnych mediów elektronicznych. KIGEiT zrzesza ponad 190 członków, którzy zatrudniają bezpośrednio ponad 58 000 osób i mają przychody na poziomie ponad 68 mld zł rocznie. KIGEiT jest członkiem DigitalEurope, Krajowej Izby Gospodarczej i Polskiego Komitetu Światowej Rady Energetycznej.