Zainicjowano działalność Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji w Automatyce i Robotyce (CESAR). Inicjatywa łączy wszystkie 22 instytuty Sieci Badawczej Łukasiewicz, Polską Akademię Nauk oraz uczelnie techniczne z całego kraju. Jej celem jest rozwój oraz wdrażanie AI w automatyce, robotyce i systemach autonomicznych, a także wykorzystanie tych technologii w przemyśle oraz rozwiązaniach podwójnego zastosowania.
Centrum CESAR powołano 15 września 2026 r. Jego założeniem jest połączenie kompetencji naukowych, inżynieryjnych i badawczych, które są obecnie rozproszone pomiędzy różnymi instytutami i uczelniami. Wspólne zespoły mają korzystać z infrastruktury partnerów, prowadzić testy i demonstracje oraz przygotowywać rozwiązania przeznaczone dla przedsiębiorstw i instytucji publicznych.
Kluczowe znaczenie ma połączenie sztucznej inteligencji z automatyką i robotyką. CESAR ma koncentrować się nie tylko na rozwoju algorytmów, ale przede wszystkim na ich zastosowaniu w rzeczywistych systemach – autonomicznych platformach, robotach, systemach wizyjnych, układach sterowania czy rozwiązaniach wykorzystujących cyfrowe bliźniaki.

Od prototypu do wdrożenia
Najważniejsze informacje o Centrum
- CESAR to otwarte centrum łączące kompetencje instytutów badawczych i uczelni w obszarze AI, automatyki i robotyki
- Przedsiębiorstwa zyskają dostęp do zespołów badawczych oraz infrastruktury umożliwiającej testowanie technologii przed ich wdrożeniem
- Centrum będzie koncentrować się m.in. na systemach autonomicznych, platformach bezzałogowych oraz rozwiązaniach dla obronności, bezpieczeństwa i przemysłu
- Inicjatywa łączy Sieć Badawczą Łukasiewicz, Komitet Automatyki i Robotyki PAN oraz uczelnie techniczne z całej Polski. Jednym z założeń centrum jest skrócenie drogi od prac badawczo-rozwojowych do zastosowania technologii w gospodarce
- Przedsiębiorstwa mają uzyskać dostęp do zespołów badawczych, laboratoriów i infrastruktury pozwalającej na testowanie rozwiązań przed ich wdrożeniem. Model współpracy ma obejmować kolejne etapy rozwoju technologii – od koncepcji i prototypu, przez testy i demonstrację, po wdrożenie i komercjalizację
To szczególnie istotne w przypadku przemysłowych zastosowań AI. Wdrożenie sztucznej inteligencji w maszynie czy systemie produkcyjnym wymaga bowiem połączenia modeli i oprogramowania z sensorami, systemami sterowania, komunikacją oraz konkretną infrastrukturą techniczną. W tym obszarze kompetencje związane z AI muszą być rozwijane równolegle z automatyką i robotyką.
Systemy autonomiczne i technologie dual-use
Jednym z obszarów działalności CESAR będą technologie podwójnego zastosowania. Chodzi o rozwiązania, które mogą być wykorzystywane zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym.
Wśród wskazanych obszarów znajdują się systemy autonomiczne, platformy bezzałogowe oraz rozwiązania dla obronności, bezpieczeństwa i przemysłu. W praktyce oznacza to rozwój technologii łączących percepcję maszynową, przetwarzanie danych, podejmowanie decyzji i sterowanie urządzeniami.
Doświadczenia w tym zakresie wnosi przede wszystkim Sieć Badawcza Łukasiewicz. Jej kompetencje obejmują m.in. integrację systemów wizyjnych z AI, autonomiczne i zrobotyzowane platformy mobilne, systemy sterowania, diagnostykę, technologie IoT oraz cyfrowe bliźniaki.
Łukasiewicz – PIAP koordynatorem
Koordynatorem CESAR został Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP. Instytut rozwija roboty i platformy autonomiczne, w tym rozwiązania dla sektora obronnego. Wśród konstrukcji związanych z jego działalnością znajdują się m.in. ciężki robot HUNTeR, platforma ASBOP-PERKUN oraz Taktyczny Robot Miotany TRM. Jeszcze tej jesieni do Agencji Uzbrojenia mają trafić roboty zwiadowcze PIAP Tarantula.
CESAR ma pozwolić na szersze wykorzystanie tego rodzaju kompetencji poprzez współpracę z uczelniami cywilnymi i innymi jednostkami badawczymi. Istotnym elementem będzie przy tym wykorzystanie istniejącej infrastruktury badawczej partnerów.
Wspólne projekty i finansowanie
Partnerzy centrum planują wspólnie pozyskiwać finansowanie z programów krajowych i międzynarodowych oraz komercjalizować wyniki prowadzonych prac. Inicjatywa odwołuje się również do europejskich działań dotyczących systemów autonomicznych, w tym Planu Działania w Zakresie Systemów Autonomicznych (APAS) Europejskiej Agencji Obrony.
Znaczenie CESAR będzie w dużej mierze zależało od tego, jak sprawnie uda się połączyć kompetencje poszczególnych partnerów w konkretne projekty. Sama skala porozumienia daje dostęp do szerokiego zaplecza badawczego, ale z punktu widzenia przemysłu najważniejsze będą rezultaty w postaci przetestowanych technologii, prototypów i wdrożeń.
AI dla świata fizycznego
Powstanie CESAR wpisuje się w kierunek, w którym rozwój sztucznej inteligencji coraz silniej łączy się z automatyką, robotyką i systemami autonomicznymi. W tym modelu AI nie jest wyłącznie narzędziem do analizy danych, ale elementem systemów, które obserwują otoczenie, podejmują decyzje i oddziałują na fizyczny świat.
Dla przemysłu oznacza to przede wszystkim możliwość korzystania z kompetencji i infrastruktury potrzebnych do przejścia od rozwiązania laboratoryjnego do technologii działającej w rzeczywistym środowisku produkcyjnym. To właśnie na tym etapie rozstrzygać się będzie praktyczne znaczenie nowej inicjatywy.

Sygnatariusze porozumienia
Inicjatywa CESAR została objęta patronatem honorowym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Porozumienie w siedzibie MNiSW podpisało
15 sygnatariuszy.
- Centrum Łukasiewicz: Prezes dr Hubert Cichocki
- Polska Akademia Nauk, Komitet Automatyki i Robotyki: Przewodniczący Komitetu Automatyki i Robotyki prof. dr hab. inż. Andrzej Bartoszewicz
- Akademia Górniczo-Hutnicza: Prorektor ds. Nauki prof. dr hab. inż. Marek Gorgoń
- Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu: Rektor dr hab. inż. Józef Ciuła
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie: Rektor dr Beata Fałda
- Politechnika Białostocka: I zast. Rektora, Prorektor ds. Rozwoju dr hab. inż. Mirosław Świercz
- Politechnika Gdańska: Prorektor ds. Rozwoju dr hab. inż. Justyna Kucińska-Lipka
- Politechnika Łódzka: Rektor prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik
- Politechnika Poznańska: Prorektor ds. Nauki prof. dr hab. inż. Wojciech Sumelka
- Politechnika Śląska: Rektor prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk
- Politechnika Świętokrzyska: Rektor prof. dr hab. inż. Zbigniew Koruba
- Politechnika Warszawska: Rektor prof. dr hab. inż. Krzysztof Zaremba
- Politechnika Wrocławska: Rektor prof. dr hab. inż. Arkadiusz Wójs
- Uniwersytet Zielonogórski: Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą prof. dr hab. inż. Justyna Patalas-Maliszewska
- Wojskowa Akademia Techniczna: Rektor-Komendant gen. bryg. prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak
Źródło zdjęć: Politechnika Łódzka, Sieć Badawcza Łukasiewicz, MNiSW




